Ondernemen – De bijzondere positie van de fiscus tegenover de pandhouder

Bij een faillissement draait alles om de vraag: wie heeft recht op wat?
Hoewel schuldeisers in beginsel gelijk zijn, geldt dit niet altijd. De fiscus geniet namelijk een bijzondere positie – vooral ten opzichte van de (stil) pandhouder. Hoe zit dat precies?

Gelijkheid tussen schuldeisers – met uitzonderingen
Het uitgangspunt in het faillissementsrecht is het beginsel van paritas creditorum: alle schuldeisers hebben in gelijke mate recht op voldoening. De wet kent echter uitzonderingen. Schuldeisers met een pandrecht, hypotheekrecht of wettelijk voorrecht hebben voorrang. In principe gaat een pand- of hypotheekhouder vóór een bevoorrechte schuldeiser. Maar voor de fiscus ligt dat anders, die geniet een wettelijke voorkeurspositie.

Het bodemvoorrecht van de fiscus
De fiscus heeft een zogenaamd bodemvoorrecht: een bijzonder recht dat zelfs voorrang heeft boven een stil pandrecht. Daarmee wijkt de positie van de Belastingdienst af van de gebruikelijke rangorde van zekerheidsrechten.

Wanneer geldt het bodemvoorrecht?
Het bodemvoorrecht geldt alleen als aan drie voorwaarden is voldaan:

1. Het betreft bepaalde belastingen, zoals loon-, omzet- of dividendbelasting;
2. Het ziet op bodemzaken, roerende zaken die tot de inrichting of het gebruik van een pand behoren (zoals machines of inventaris);
3. Deze zaken bevinden zich op de bodem van de schuldenaar.

Voorraad valt hier niet onder, omdat dit geen duurzaam aanwezig goed is.

Wat als de schuldenaar failliet gaat?
Normaal kan de fiscus zijn bodemvoorrecht uitoefenen door bodembeslag te leggen. Maar bij faillissement vervallen bestaande beslagen automatisch. De pandhouder kan dan echter doorgaan met executie als separatist alsof er geen faillissement is.

In de praktijk zoekt de curator vaak een oplossing waarin zowel de belangen van de fiscus als de pandhouder worden gerespecteerd.

Wat kan Van Rossum Advocaten & Adviseurs voor u betekenen?
Van Rossum Advocaten & Adviseurs heeft ruime ervaring in het insolventierecht en stond de afgelopen jaren betrokken bij meer dan 300 faillissementen en WSNP-zaken. Wij adviseren en procederen voor ondernemers, financiers en curatoren bij onder meer:

• de uitwinning van (stille) pandrechten;
• het inroepen van eigendomsvoorbehoud;
• geschillen met de curator;
• herstructureringen en zekerheden bij financiële problemen.

Wij combineren diepgaande juridische kennis met praktische oplossingen gericht op behoud van waarde en beheersing van risico’s.

Vragen of advies nodig?
Wilt u weten hoe u uw positie als pandhouder of schuldeiser het best kunt beschermen bij (dreigend) faillissement?

Neem contact op met:

Mr. Peter van Rossum
vanrossum@vanrossumadvocaten.nl
0591-204055

of

Mr. Marco Fennema
fennema@vanrossumadvocaten.nl
0591-204055

 Wij denken graag strategisch met u mee.